İNTERNET TEKNOLOJİLERİ (IT) HİZMETLERİNDE KDV TEVKİFATI UYGULAMASIVergi alacağının güvenliğini sağlamak amacıyla, Katma Değer Vergisi (KDV)’de, vergi sorumluluğu müessesesi ihdas edilmiştir. Kanunda sayılan hallerde, verginin, tahsil dairesine ödenmesinden, mükellefler değil mükelleflere, teslim veya hizmet dolayısıyla vergiyi ödeyen kişi veya kurumlar sorumlu tutulmuşlardır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 9’uncu maddesi ile vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma konusunda Maliye Bakanlığı’na yetki verilmiştir. Bu yetkiye dayanılarak, 28.02.2004 tarih ve 25387 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 91 seri no’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ile bir kısım kurum ve kuruluşlara, aldıkları bazı hizmetlerle ilgili sorumluluk uygulaması getirilmiş olup, Tebliğin A/2 ve A/3 bölümlerinde sorumlu tayin edilen ve tevkifat yapacak kurum ve kuruluşların kimler olduğu ile bu kurum ve kuruluşlarca tevkifat uygulanacak işlemlerin neler olduğu hususunda gerekli açıklamalara yer verilmiştir.
1. TEVKİFAT YAPACAK KURULUŞLAR
Sorumlu tayin edilen ve aşağıdaki tabloda yer alan kurum ve kuruluşlara yapılan yapım işleri ile bu işlere ilişkin mühendislik, mimarlık ve etüt proje hizmetleri tevkifata tabi bulunmaktadır.
- Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler, ve bunların teşkil ettikleri birlikler
- Döner sermayeli kuruluşlar
- Kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları
- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
- Üniversiteler (vakıf üniversiteleri hariç)
- Kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları
- Bankalar ve özel finans kurumları
- Kamu iktisadi teşebbüsleri (Kamu iktisadi kuruluşları, iktisadi devlet teşekkülleri)
- Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar
- Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetleri vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar
- Hisse senetleri İMKB’ye kote edilmiş şirketler
- Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler
2. TEVKİFATIN KAPSAMI VE ORANI
2.1. Data Hattı Alt Yapı ve Montajı Hizmeti
91 Numaralı KDV Genel Tebliği uygulamasında yapım işleri; bina, karayolu, demiryolu, otoyol, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, altyapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihrazat, nakliye, tamamlama, (boya badana dahil) her türlü onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini kapsamakta ve tevkifata tabi bulunmaktadır.
Montajı yapılan bilgisayar data sistemi işinin, haberleşme bilgi aktarımı, bilgi alışverişi, iç iletişim, iletişim, komünikasyon, muhabere, telekomünikasyon, yazışma olduğu dikkate alındığında, söz konusu data sisteminin (haberleşme hattı) kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Tevkifat yapması zorunlu kurum ve kuruluşlara bu kapsamda verilecek hizmetler KDV tevkifatı kapsamındadır.
Kapsama giren hizmetleri ifa edenlerin bu amaçla kullandıkları mal, madde ve malzemelere ait tutarlar da tevkifata tabi olacaktır.
99 Numaralı KDV Genel Tebliği hükümleri gereğince yapım işlerinde KDV tevkifat oranı 1/6 olarak uygulanmaktadır.
2.2. Teknik Danışmanlık, Denetim ve Eğitim Hizmeti
91 Numaralı KDV Genel Tebliği kapsamında montajı yapılan bilgisayar data sistemi işine ilişkin olarak verilen mühendislik, etüt proje ve benzeri hizmetler yapım işlerinden ayrı olarak danışmanlık ve benzeri hizmetler adı altında verildiği takdirde danışmanlık ve denetim hizmetleri kapsamında değerlendirilecektir. Bu kapsamda yapılan herhangi bir teslim ya da hizmet veya bu teslim ya da hizmetin devamı niteliğinde verilen ve bedeli ayrıca belirlenen eğitim hizmetleri danışmanlık hizmeti kapsamında görülecektir.
Tebliğ hükümleri gereğince teknik, ekonomik, mali ve hukuki alanda sunulan danışmanlık ve denetim hizmetleri üzerinden ise 1/2 oranında KDV tevkifatı yapılacaktır.
2.3. Bakım ve Onarım Hizmeti
91 Numaralı KDV Genel Tebliği hükümleri uyarınca makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtların bakım hizmetleri, bunların kendinden beklenen görev ve işlevleri sağlamak için belli aralıklarla veya gerektiği zaman yapılan faaliyetlerdir. Bu hizmet sırasında bakımı yapılan şeyin belli aksam ve parçalarının değiştirilmesi de hizmetin ayrılmaz bir parçasıdır.
Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtların onarımı ise bozulmuş, eskimiş araçların kullanılabilir hale getirilmesinden ibarettir.
Bakım hizmetinde olduğu gibi onarım hizmetinde de onarılan şeye ait bazı parçaların değiştirilmesi işin tabii bir sonucudur. Dolayısıyla, makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait bakım ve onarım hizmetlerinin yalnızca işçilik hizmetlerinden ibaret sayılması söz konusu olmayıp, bu hizmetin gereği olarak yapılan mal, malzeme ve parça teslimleri de bakım ve onarım hizmetine dahil bulunmaktadır.
Bilgisayar makineleri ve bunların program yazılımları ticareti yapan, makinelerine bakım ve bilgisayar yazılımlarına destek hizmeti veren firmalar tarafından teslimi yapılmış bilgisayar programlarının demirbaş niteliğinde ve amortismana tabi iktisadi kıymetlerden olduğu ve bu programların sağlıklı çalışmasının sağlanması, programların periyodik bakımı, bilgilerin yedeklenmesi, dosya aktarımı, kanunlarda oluşan değişikliklerle ilgili yazılım programlarının değiştirilmesi şeklindeki hizmetlerin de söz konusu demirbaşların tadil, bakım ve onarımı için yapılan hizmetler olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Tevkifata tabi kuruluşların, bilgisayar makineleri ve bunların program yazılımları ticareti yapan, makinelere bakım ve bilgisayar yazılımlarına destek hizmeti veren firmalardan temin ettiği bahse konu bilgisayar yazılımları (programları) amortismana tabi iktisadi bir kıymet olup demirbaş niteliğindedir. Demirbaşlar için yapılan tadil, bakım ve onarım hizmetleri ise tevkifat kapsamında olup tevkifat oranı 1/3’tür.
3. TEVKİFAT UYGULAMASINDA SINIR
Tevkifat uygulaması kapsamına giren her bir işlemin bedeli Vergi Usul Kanunu’na göre o yıl için geçerli fatura düzenleme sınırını aşmadığı takdirde hesaplanan KDV tevkifata tabi tutulmayacaktır. Fatura düzenleme sınırı 2007 yılı için 560,00 YTL olduğundan 2007 yılı sonuna kadar 560,00 YTL’ yi geçmeyen işlemler için tevkifat uygulanmayacaktır.
4. BELGE DÜZENİ
Tevkifat kapsamına giren hizmetleri ifa edenler düzenleyecekleri faturada işlem bedelini, hesaplanan katma değer vergisini, tevkifat miktarını ve tahsil edilecek toplam meblağı göstermelidirler.
Örneğin 100 YTL’lik tevkifata tabi bir iş için tevkifat oranının 1/6 olduğu da dikkate alınırsa, fatura aşağıdaki gibi düzenlenecektir;
| İşlem Bedeli |
100 |
| Hesaplanan KDV |
18 |
| Toplam |
118 |
| (-) Tevkif Edilen KDV |
(18/6) 3 |
| Tahsil Edilecek Toplam Tutar |
115 |
5. İADE UYGULAMASI
91 Numaralı KDV Genel Tebliği uyarınca tevkifata tabi tutulan hizmet ifaları nedeniyle ortaya çıkan KDV alacağının nakden veya mahsuben iadesi miktarına bakılmaksızın sadece banka teminat mektubu veya inceleme raporu karşılığı yerine getirilmekte, teminat mektupları ise vergi inceleme raporu sonucuna göre çözülmektedir.
Tevkifat uygulamasından doğan KDV alacaklarının “kendi vergi borçlarına” mahsubunu isteyen mükelleflerin 1.000,00 YTL’ yi (1.000,00 YTL dâhil) aşmayan mahsup talepleri, ilgili belgeleri tamamlanmış olması şartıyla, inceleme raporu ve teminat aranılmaksızın yerine getirilecektir.
Yapım işlerine ait KDV tevkifatından doğan “mahsuben” iade taleplerinin yeminli mali müşavir tasdik raporu karşılığında da yerine getirilmesi uygun görülmüştür.
Tevkifata tabi tutulan işlemlerden yalnızca yapım işlerinden doğan mahsuben iade talepleri banka teminat mektubu ve inceleme raporu yanında yeminli mali müşavir tasdik raporu karşılığında da yerine getirilecektir. Yeminli mali müşavir tasdik raporlarında da mal ihracı için öngörülen limit geçerli olacaktır. Yeminli mali müşavir tasdik raporu ile mahsuben iade, 86 Numaralı KDV Genel Tebliği’nde belirtilen vergi ve SSK prim borçları için geçerlidir. Mükellefin 1.000,00 YTL’ yi (1.000,00 YTL dâhil) aşmayan kendi vergi borçları için mahsup talep etmesi halinde teminat ve inceleme raporu yanında yeminli mali müşavir tasdik raporu aranılmayacaktır.
Abrum GÜNEY
Erdikler YMM Ltd. Şti.